|
|
I denna text (Versio Vulgata, Evangelium secundum Lucam 2, 1-16) möter exempel på presens
konjunktiv (suffix a/e) och imperfekt konjunktiv (suffix
-re-) i bisatser, jfr det
inledande avsnittet om översättning av konjunktiv i vissa bisatser.
edictum, i N
påbud Caesar, Caésaris M kejsare
|
(1) Et
factum est in diebus illis, exiit edictum a Caésare Augusto, ut describeretur
universus orbis.
|
(1) facio, feci,
factum 3B göra, i passiv: ske,
hända in diebus i ... dagar
(abl. plur. av dies F dag,
5:e dekl.) éx-eo, éx-ii, éx-itum, ex-íre (oregelb.) gå ut ut
+ konjunktiv ’att ... skulle’ de-scribo, de-scripsi, de-scriptum 3,
här ’skattskriva’ orbis, is M krets, värld
|
|
(2) Haec descriptio prima facta est a
praéside Syriae Cyrino.
|
(2) haec F
denna primus, a, um här predikativt attribut: (gjordes) som den första
= ’var den första och den gjordes’ praeses, praésidis M, här
’ståthållare’ Cyrinus, i M egennamn
|
|
(3) Et ibant omnes
ut profiterentur, singuli in suam civitatem.
|
(3) ut +
konjunktiv = ’för att’ (avsiktsbisats) pro-fiteor,
pro-fessus sum deponens 2 förkunna, anmäla sig sínguli, ae, a en i sänder, var och en cívitas, tátis F samhälle, stad
|
|
(4) Ascendit etiam
Ioseph a Galilaea de civitate Nasareth in Iudaeam in civitatem David, quae
vocatur Bethlehem, eo quod esset de domo et familia David, ut profiteretur
cum Maria desponsata sibi uxore praegnante.
|
(4) a-scendo,
a-scendi, a-scensum 3 gå upp a Galilaea de civitate Nasareth
hebreiska namn böjs oftast inte: ’från staden N. i Galileen’ in
Iudaeam in civitatem David ’till Davids stad i Iudeen’ eo quod (orsakskonjunktion) eftersom ut
+ konjunktiv = ’för att’ (avsiktsbisats) desponso 1 bortlova; desponsata
sibi (=ei) uxore som lovats bort som hustru till honom praegnans,
antis havande
|
|
(5) Et factum est,
cum essent ibi, impleti sunt dies, ut páreret.
|
(5) impleo,
implévi, implétum 2 fylla i, göra fulltalig, fullborda pario,
péperi, partum 3B föda ut +
konjunktiv = ’för att’ (avsiktsbisats)
|
|
(6) Et péperit
filium suum primogenitum et pannis eum involvit et reclinavit eum in
praesepio, quia non erat eis locus in diversorio.
|
(6) primogénitus,
a, um förstfödd pannus, i M
tygstycke in-volvo, in-volvi, in-volútum 3 rulla in, här ’linda’
re-clíno 1 böja tillbaka, lägga ned praesepium, i N krubba quia därför att diversorium, i N värdshus
|
|
(7) Et pastores
erant in regione eádem vigilantes et custodientes vigilias noctis super
gregem suum.
|
(7) pastor, óris M herde vígilo
1 vaka custodio 4 vakta
vigilia, ae F vakt; custodire
vigilias noctis ( vakta nattvakter =) hålla vakt om natten super (prep. m. ack.) över grex,
gregis M hjord
|
|
(8) Et ecce angelus
Domini stetit iuxta illos, et claritas Dei circumfulsit illos, et timuerunt
timore magno.
|
(8) ecce se ángelus,
i M ängel sto, steti, statum 1 stå iuxta (prep. m. ack.) bredvid cláritas,
tátis F klarhet circum-fulgeo, circum-fulsi, - 2
kringstråla, lysa omkring timeo, timui, - 2 frukta timor,
óris M fruktan
|
|
(9) Et dixit illis
angelus: ’Nolite timere! Ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit
omni populo, quia natus est in civitate David vobis hodie salvator, qui est
Christus Dominus.
|
(9) nolíte + infinitiv: används när imperativ negeras (eg. = ’låt bli att ...’) enim ty evangelizo 1
förkunna erit futurum av esse: ’skall vara’(se nästa avsnitt om
futurum) quia (nämligen) ’att’ salvátor, óris M frälsare |
|
(10) Et hoc vobis
signum est: Invenietis infantem pannis involutum et pósitum in
praesepio’.
|
(10) signum, i N
tecken in-venio 4 finna; inveni-e-tis är e-futurum
av invenire: ’skall finna’(se nästa avsnitt om futurum) in-fans,
antis barn (någon som inte kan tala; presens particip av fari tala, in
upphävande) jfr fra enfant
|
|
(11) Et subito
facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantis Deum et
dicentis:
|
(11) súbito plötsligt facta est här ”visade sig” multitudo,
údinis F mängd militia, ae F
här caelestis, e himmelsk multitudo
militiae (gen.) caelestis (gen.)
= en stor himmelsk här laudantis till militiae |
|
(12) Gloria in
altissimis Deo et in terra pax
hominibus bonae voluntatis!
|
(12) altus, a, um hög hominibus
bonae voluntatis åt människorna av en god vilja (genitivus qualitatis)
|
|
(13) Ut
discesserunt ab eis angeli in caelum, pastores loquebantur ad invicem:
’Transeamus usque ad Bethlehem et videamus verbum quod factum
est, quod Dominus ostendit nobis’.
|
(13) ut med perfekt indikativ (tidskonjunktion)
så snart som + svenskt pluskvamperfekt dis-cedo, dis-cessi , dis-cessum 3 gå
bort loquor, locutus sum 3 tala ad
ínvicem till varandra transeamus och videamus är a-konjunktiv av tránseo och video: ’låt oss gå över ... och se’ verbum quod factum est = ’det som
hänt’ ostendo, ostendi, ostensum 3 visa |
|
(14) Et venerunt
festinantes et invenerunt Mariam et Ioseph et infantem positum in praesepio.
|
(14) festíno 1
skynda; venire festinantes gå
skyndsamt
|
Lär
in glosorna i högerspalten!
Vill
du se hela översättningen? Gå till Facit i vänstermenyn.

|